Handen typen op een keyboard van een laptop
| Auteur: Sanna Maris | Functie: Programmamanager seksuele vorming, Rutgers

Seks hoort fijn en gewenst te zijn

De cijfers uit Seks onder je 25e in het Voortgezet Speciaal Onderwijs liegen er niet om: een kwart van de meisjes uit cluster 4 heeft ervaring met seksuele handelingen tegen haar wil. Dat moet anders!

Ook opvallend: de eerste keer seks kwam voor 65% van zeer moeilijk lerende meisjes onverwacht en slechts 35% vond deze eerste keer fijn. Ik zet het even in perspectief: bijna 80% van de zeer moeilijk lerende jongens vond diezelfde eerste keer fijn. Én deze cijfers verschillen niet significant van de jongeren in het reguliere onderwijs. Alsof het dan normaal is!

Jongeren in het VSO hebben veel vragen over seksualiteit, blijkt uit het onderzoek. Antwoorden zoeken ze voornamelijk bij ouders, leraren en vrienden. Internet is ook een belangrijke bron. Zo ontwikkelen jongeren zich in samenspel met hun omgeving op seksueel vlak. Je seksueel vormen, doe je zeker niet alleen. Het is dus uitermate belangrijk dat ouders, leraren en vrienden, deze jongeren een warme en veilige omgeving bieden. Met betrouwbare informatie, ook online.

Seksuele vorming op school is meer dan alleen biologie

We weten dat lessen seksuele vorming op school vaak leraar afhankelijk zijn en niet geborgd in een doorlopende leerlijn (Inspectie van Onderwijs, 2016). Lang niet alle onderwerpen worden besproken. Jongeren krijgen vooral informatie over voortplanting, anticonceptie en soa, de biologische kant van het verhaal. Informatie over fijne, prettige en gewenste seks blijft achterwege. Leraren (en ouders) vinden het lastig om hierover te praten of les te geven. Voor leraren en ouders in het (voortgezet) speciaal onderwijs is dit vaak nog lastiger: als zij lesgeven over dit onderwerp, moet het expliciet. Anders begrijpt de leerling het niet.  

Tegenwicht noodzakelijk  

En dat terwijl jongeren ook vanuit de sociale omgeving weinig informatie krijgen over fijne, prettige en gewenste seks. Sterker nog er wordt zelfs weinig tegenwicht geboden aan de zogenoemde ‘dubbele seksuele moraal’. Als meisje hoor je je grenzen aan te geven en als jongen moet je altijd zin in seks hebben. De maatschappij is doorspekt met de boodschap dat ‘het ‘normaal’ is om als een meisje niet wil, dat als beginpunt van de onderhandelingen te zien’. Trust me: als een meisje niet wil, dan wil ze niet. Dat geldt trouwens ook voor jongens, die willen ook niet altijd seks. Die dubbele moraal, daar moet het anno 2019 nou toch eindelijk wel eens mee afgelopen zijn, kom op zeg.

Uitdagingen voor het (V)SO

Voor leraren in het VSO is het een uitdaging om een goede balans te vinden tussen – deze toch al kwetsbare – leerlingen beschermen (lees: beperken) en laten ervaren, oefenen, uitvinden en bijsturen. Evenzo voor de ouders. Terwijl een prettige en gewenste seksuele ervaring juist beschermend werkt. Maar ja, ga er maar aan staan; expliciet praten over fijne seks en dan ook de ruimte bieden aan jouw zorgenkind om positieve ervaringen op te doen. Het is niet makkelijk om los te laten, maar wel noodzakelijk. Ik zeg durf! 

Dat moet anders….

Wat mij betreft ligt daar onze taak: dat onze jongeren opgroeien in een maatschappij waarin het logisch en normaal is dat seks prettig, gelijkwaardig en vrijwillig is. En daarmee bedoel ik voor alle jongeren: jongens én meisjes, hetero, bi, homo, trans, jongeren met én zonder beperking of psychische problemen. Wij zijn daar als volwassenen, maatschappij, leraar en ouders voor verantwoordelijk. Wij moeten die drempel over en onze schaamte overwinnen, dat is onze taak binnen de opvoeding.

Want hoe mooi zou het zijn als de vraag ‘Als ik er al niet eens een tampon in kan krijgen, hoe moet dat dan met een piemel’?’ straks op elke school in Nederland gewoon beantwoord wordt?

Meer weten?

  • Wilt u meer weten over seksuele vorming in het (voortgezet) speciaal onderwijs, bestaande en betrouwbare materialen die u kunnen helpen om hiermee te beginnen? Kijk dan op www.seksuelevorming.nl/vso. U vindt daar de doorlopende leerlijn seksuele vorming, lesmateriaal, ondersteuning voor ouderbetrokkenheid, tips voor in de klas en informatie over de seksuele ontwikkeling. 
  • Waarschijnlijk komt eind oktober / begin november een digitaal lespakket beschikbaar voor zeer moeilijk lerende kinderen via www.langlevedeliefdevso.nl. Wilt u hiervan op de hoogte blijven? Schrijf u dan in voor de nieuwsbrief. 
Sanna Maris Programmamanager seksuele vorming, Rutgers

Reacties

Scroll
naar beneden